สถิติน่าตกใจเกี่ยวกับโรคมะเร็งในประเทศไทยถูกเปิดเผยออกมาล่าสุด เมื่อนายแพทย์เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ หรือที่รู้จักกันในนาม "หมอเจด" แพทย์ผู้เชี่ยวชาญและนักสื่อสารด้านสุขภาพชื่อดัง ได้ออกมาเตือนคนไทยถึงสถานการณ์น่าเป็นห่วงว่า คนไทยที่มีอายุน้อยกว่า 50 ปี มีอัตราการเป็นโรคมะเร็งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประชากรทั่วโลกถึง 2 เท่า ซึ่งเป็นตัวเลขที่น่าตกใจและควรตระหนักอย่างยิ่ง
"ข้อมูลนี้มาจากการศึกษาวิจัยล่าสุดที่เก็บสถิติจากโรงพยาบาลทั่วประเทศ" หมอเจดกล่าว "เมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ ทั่วโลก คนไทยเป็นมะเร็งเร็วกว่าและมากกว่า โดยเฉพาะกลุ่มคนที่อายุน้อยกว่า 50 ปี ซึ่งเป็นวัยทำงานที่ควรจะแข็งแรงและมีสุขภาพดี แต่กลับพบว่ามีอัตราการเป็นมะเร็งสูงกว่าประเทศอื่นๆ ถึง 2 เท่า"
สาเหตุสำคัญที่หมอเจดชี้ให้เห็นคือพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนไทย โดยเฉพาะเรื่องอาหารการกิน "คนไทยชอบกินอาหารรสจัด ทั้งหวาน มัน เค็ม กินผักผลไม้น้อย ชอบอาหารปิ้งย่าง อาหารหมักดอง และอาหารแปรรูปที่มีสารก่อมะเร็งสูง" หมอเจดอธิบาย "แถมยังมีอัตราการดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ค่อนข้างสูง ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งทั้งสิ้น"
นอกจากนี้ หมอเจดยังเน้นย้ำถึงปัญหาการขาดการออกกำลังกายและภาวะอ้วนที่เพิ่มขึ้นในสังคมไทย "ปัจจุบันคนไทยมีอัตราการเป็นโรคอ้วนเพิ่มขึ้นอย่างมาก ซึ่งภาวะอ้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งลำไส้ มะเร็งตับอ่อน มะเร็งเต้านม ประกอบกับการใช้ชีวิตที่เร่งรีบ เครียด นอนดึก พักผ่อนไม่เพียงพอ ล้วนเป็นตัวเร่งให้ร่างกายเสื่อมเร็วและเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งมากขึ้น"
ประเภทของมะเร็งที่พบบ่อยในคนไทยอายุน้อย ได้แก่ มะเร็งลำไส้ มะเร็งตับ มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม และมะเร็งปากมดลูก โดยหมอเจดเน้นย้ำว่าการตรวจคัดกรองเป็นประจำมีความสำคัญอย่างมาก "การตรวจสุขภาพประจำปีไม่ใช่เรื่องฟุ่มเฟือย แต่เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับชีวิต เพราะหากตรวจพบมะเร็งในระยะเริ่มต้น โอกาสรักษาให้หายขาดมีสูงมาก"
หมอเจดแนะนำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยง เริ่มจากการปรับอาหารให้สมดุล ลดหวาน มัน เค็ม เน้นกินผักผลไม้ให้มากขึ้น ลดหรือเลิกเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และพักผ่อนให้เพียงพอ
"มะเร็งไม่ใช่โรคของคนแก่อีกต่อไป แต่เป็นโรคที่ทุกคนมีความเสี่ยง โดยเฉพาะคนไทย" หมอเจดทิ้งท้าย "การป้องกันดีกว่าการรักษา และที่สำคัญคือต้องเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ ไม่ใช่รอให้อายุมากหรือมีอาการแล้วค่อยมาใส่ใจ เพราะอาจจะสายเกินไป"